Veelgemaakte Calcudoku-fouten herkennen en herstellen

Een rekenkundig passend cijfer buiten het bereik gebruiken

In de 5×5-puzzel van GooferThings gebruik je uitsluitend 1, 2, 3, 4 en 5. Een 6×-kooi van twee vakjes kan daarom niet 1 en 6 bevatten, hoewel 1 × 6 rekenkundig klopt. De geldige combinatie is {2,3}, waarna de kruisende lijnen de volgorde bepalen.

Controleer het bereik voordat je factoren of termen noteert. Bij een 7+-kooi van twee vakjes blijven {2,5} en {3,4} over; {1,6} valt af. Dit voorkomt dat een onmogelijke waarde ongemerkt door verschillende andere afleidingen heen wordt meegenomen.

Verwar de roostermaat ook niet met een kooitotaal. Een doelgetal zoals 12 of 30 is geen waarde die je in een vakje moet kunnen invullen. Het is de uitkomst van de bewerking op meerdere kleine cijfers. De toegestane vakjeswaarden blijven altijd 1–5.

Herhaling binnen een kooi verkeerd behandelen

Een Calcudoku-kooi is niet hetzelfde als een gebied waarin alle cijfers verschillend moeten zijn. Dat verbod geldt voor rijen en kolommen. Liggen twee kooivakjes in verschillende rijen én verschillende kolommen, dan kan dezelfde waarde in beide vakjes passen.

Stel dat een L-vormige 12×-kooi A linksboven, B rechtsboven en C rechtsonder bevat. De plaatsing A = 2, B = 3 en C = 2 heeft product 12. A en C delen geen rij of kolom, zodat de herhaalde 2 op zichzelf toegestaan is.

Verplaats je dezelfde waarden naar drie vakjes in één rij, dan wordt de herhaling ongeldig. Controleer dus zowel het product als de ligging. Omgekeerd hoef je geen Sudoku-blokken te controleren: de 5×5-Calcudoku heeft geen extra blokken van drie bij drie met een eigen herhalingsverbod.

Een min- of deelkooi in één vaste richting lezen

De min- en deelkooien hebben hier twee vakjes en accepteren beide volgordes. Voor een 3−-kooi geldt dat het verschil tussen de twee waarden 3 is. Dus 1 en 4 kunnen naast elkaar staan, ook met de 1 links. Je hoeft niet een negatieve uitkomst als afzonderlijk doel te behandelen.

Bij een 2÷-kooi zijn binnen 1–5 de paren {1,2} en {2,4} mogelijk. Staat een 2 vast, dan kan het andere vakje dus nog 1 of 4 zijn. Wie alleen 2 ÷ 2 = 1 berekent en meteen 1 invult, vergeet dat 4 ÷ 2 eveneens 2 oplevert.

Controleer ook het gedrukte rekenteken. Een product en een som kunnen toevallig dezelfde cijfers toestaan, maar dat maakt de bewerkingen niet uitwisselbaar. Lees bij een verdachte kooi eerst het label opnieuw voordat je eerdere kandidaten of kruisende invullingen gaat aanpassen.

Een combinatie aanzien voor een bewezen plaatsing

Een passend paar bepaalt niet automatisch zijn volgorde. Neem een 7+-kooi met vakjes A en B. Na controle van de kruisende kolommen blijven A = {3,5} en B = {2,4} over. De complete plaatsingen zijn (3,4) en (5,2). Beide voldoen nog aan de som.

Vul A niet alvast als 3 in omdat die mogelijkheid als eerste op papier staat. Als een latere definitieve 4 in de kolom van B verschijnt, moet B zijn kandidaat 4 verliezen. Dan blijft B = 2 en volgt A = 5. De eerdere keuze voor 3 zou de juiste route hebben geblokkeerd.

Hetzelfde probleem ontstaat als je losse kandidaten van verschillende plaatsingen mengt. A = 3 en B = 2 zijn afzonderlijk genoteerde mogelijkheden, maar samen geven ze 5, niet 7. Bewaar daarom bij kleine kooien ook de koppeling tussen de waarden, niet alleen een los lijstje per vakje.

1. Schrijf voor de kooi alle nog geldige plaatsingen uit.
2. Markeer welke beperking een volledige plaatsing uitsluit.
3. Vul een vakje pas in wanneer alle resterende plaatsingen dezelfde waarde geven.
4. Controleer de kruisende lijnen direct na de invulling.

Rijtotalen en kooiranden verkeerd gebruiken

Een rij met de cijfers 1–5 heeft som 15. Dat betekent niet dat je ieder kooidoel binnen die rij van 15 mag aftrekken. Een 10×-kooi met 2 en 5 draagt 2 + 5 = 7 bij aan de rij, niet het product 10.

Ook een pluskooi die naar een andere rij doorloopt, hoort niet volledig bij het rijtotaal. Haar doel geldt voor alle omrande vakjes samen. Alleen wanneer een pluskooi helemaal binnen de onderzochte rij ligt, kun je het volledige doel als bijdrage aan die rij gebruiken.

Volg daarom de donkere kooirand met je ogen voordat je rekent. Een vakje naast het label kan door een grens toch bij een andere kooi horen. Een verkeerd gelezen grens maakt zowel je som als je rijredenering onbetrouwbaar, zelfs wanneer de gekozen cijfers er aannemelijk uitzien.

Verouderde notities blijven vertrouwen

Na iedere definitieve invulling veranderen de mogelijkheden in de bijbehorende rij, kolom en kooien. Verwijder het cijfer uit de andere vakjes van zijn rij en kolom en controleer welke kooiplaatsingen daardoor vervallen. Een kandidaat die eerder mogelijk leek, kan na één nieuwe invulling onmogelijk zijn.

Een leeg kandidatenlijstje betekent niet dat je een extra cijfer mag toelaten. Het wijst op een tegenstrijdigheid in de huidige invullingen of notities. Bouw de kandidaten van de betrokken kooi opnieuw op vanuit bevestigde waarden en zoek de laatste stap waarvoor geen sluitende reden bestond.

1. Controleer eerst bereik, kooirand en rekenteken voordat je verder teruggaat.
2. Herstel één aantoonbare fout tegelijk en werk daarna de betrokken notities bij.
3. Houd een tijdelijke mogelijkheid duidelijk gescheiden van een bevestigde waarde.
4. Controleer aan het einde iedere rij, kolom en kooi afzonderlijk.

Veelgestelde vragen